Not tanımları ve sözlük
Her notun ne anlama geldiği, oranların neyi ölçtüğü ve raporlarımızda geçen terimler.
Not tanımları
Notlar kredi riskine ilişkin geleceğe dönük görüşü yansıtır; D dışındaki notlar bir olgu değil, değerlendirmedir. Artı (+) ve eksi (−), notun kendi grubundaki yerini gösterir: AA+ grubun üstü, AA− altıdır.
- AAA En güçlü ödeme gücü
- Borçlarını vadesinde ödeme gücü en üst düzeydedir. Finansal yapısı, yönetimi ve faaliyeti, ağır bir ekonomik ya da sektörel sarsıntıda bile ödeme gücünü korur.
- AA Çok güçlü ödeme gücü
- Ödeme gücü çok güçlüdür ve AAA’dan farkı küçüktür. Olumsuz gelişmeler ödeme gücünü bir miktar zayıflatabilir, ama tehlikeye atması beklenmez.
- A Güçlü ödeme gücü
- Ödeme gücü güçlüdür. Uzun süren olumsuz koşullar, üst notlara göre daha belirgin bir zayıflamaya yol açabilir.
- BBB Yeterli ödeme gücü
- Ödeme gücü bugünkü koşullarda yeterlidir. Satışlarda, kârlılıkta ya da finansmana erişimde belirgin bir bozulma ödeme gücünü zayıflatabilir. BBB−, yatırım yapılabilir grubun son notudur.
- BB Koşullara bağlı ödeme gücü
- Firma borçlarını bugün ödeyebilmektedir, ama finansal yapısı olumsuz gelişmelere karşı duyarlıdır. Ödeme gücü satışların, kârın ve finansmanın sürmesine bağlıdır.
- B Kırılgan ödeme gücü
- Borçlar bugün ödenmektedir, ama tampon dardır. Satışta ya da kârda bir düşüş, bir bankanın limiti daraltması gibi tek bir olumsuz gelişme ödeme gücünü bozabilir.
- CCC Zayıf ödeme gücü
- Ödeme gücü zayıftır ve koşulların iyi gitmesine bağlıdır. Yeni finansman, ortak desteği ya da yeniden yapılandırma olmadan bazı borçların vadesinde ödenmemesi gerçek bir olasılıktır.
- CC Ödeme güçlüğü olasılığı yüksek
- Bazı borçların vadesinde ödenmemesi yüksek olasılıktır. Ödeme gücü büyük ölçüde dış desteğe bağlıdır.
- C Temerrüde çok yakın
- Ödeme güçlüğü başlamak üzeredir ya da borçların yeniden yapılandırılması gündemdedir. Borçların vadesinde ödenmesi beklenmez.
- D Temerrüt
- Puan temerrüt bölgesindedir ya da komite, firmanın borçlarını ödemediğini veya ödeyemeyeceğini tespit etmiştir.
Kısa vadeli not tanımları
Kısa vadeli not, bir yıla kadar olan borçlar için okunur.
- A-1+
- Kısa vadeli borçları ödeme gücü en üst düzeyde.
- A-1
- Kısa vadeli ödeme gücü güçlü.
- A-2
- Kısa vadeli ödeme gücü iyi; olumsuz koşullara üst kademelerden daha duyarlı.
- A-3
- Kısa vadeli ödeme gücü yeterli; koşullar bozulursa zayıflayabilir.
- B
- Kısa vadeli ödeme gücü koşullara bağlı; nakit tamponu sınırlı.
- C
- Kısa vadeli borçların vadesinde ödenmesi belirsiz.
- D
- Kısa vadeli borçlarda temerrüt.
Notlar RatingMetre platform modeliyle ve bu skalayla verilir; “(R.Mt)” eki bunu gösterir. Puan aralıkları, kategoriler ve kısa vadeli karşılıklar not skalasında.
Oranların tanımı
Finansal puanın 27 oranı (Altman Z’’ dahil) 7 gruptadır. Oranların eşikleri ve tek tek ağırlıkları yayımlanmaz. Ara dönemde akış kalemleri (satışlar, kâr, giderler) yıllıklandırılır. Hesaplanamayan oran puandan ve azamiden düşer.
Likidite · finansal puandaki payı %18,8
Kısa vadeli borçların dönen varlıklarla karşılanma gücü.
- Cari OranDönen varlıklar ÷ kısa vadeli yabancı kaynaklar
- Asit-Test Oranı(Dönen varlıklar − stoklar − gelecek aylara ait giderler − diğer dönen varlıklar) ÷ kısa vadeli yabancı kaynaklar
- Nakit Oranı(Hazır değerler + menkul kıymetler) ÷ kısa vadeli yabancı kaynaklar
- Net İşletme Sermayesi / Aktif(Dönen varlıklar − kısa vadeli yabancı kaynaklar) ÷ aktif toplamı
- Stok / Dönen VarlıkStoklar ÷ dönen varlıklar (stoğu olmayan firmada hesaplanmaz)
Finansal Yapı · finansal puandaki payı %23,4
Varlıkların ne ölçüde borçla finanse edildiği ve borcun vadesi.
- Yabancı Kaynak / AktifKısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ÷ aktif toplamı
- KVYK / Yabancı KaynakKısa vadeli yabancı kaynaklar ÷ toplam yabancı kaynaklar
- Finansal Borç / ÖzkaynakKısa ve uzun vadeli finansal borçlar ÷ özkaynaklar
- Net Finansal Borç / FAVÖK(Finansal borçlar − hazır değerler − menkul kıymetler) ÷ yıllık FAVÖK
- Duran Varlık / Devamlı SermayeDuran varlıklar ÷ (uzun vadeli yabancı kaynaklar + özkaynaklar)
- MDV / ÖzkaynakNet maddi duran varlıklar ÷ özkaynaklar
Faaliyet Etkinliği · finansal puandaki payı %14,1
Alacak, stok ve varlıkların ne kadar hızlı nakde döndüğü.
- Alacak Tahsil SüresiTicari alacaklar ÷ yıllık net satışlar × 365 gün
- Stok Devir SüresiStoklar ÷ yıllık satışların maliyeti × 365 gün (stoğu olmayan firmada hesaplanmaz)
- Nakit Dönüşüm SüresiAlacak tahsil süresi + stok devir süresi − ticari borç ödeme süresi
- Aktif Devir HızıYıllık net satışlar ÷ aktif toplamı
Kârlılık · finansal puandaki payı %18,8
Satışlardan, varlıklardan ve özkaynaktan elde edilen kâr.
- Brüt Kâr MarjıBrüt satış kârı ÷ net satışlar
- FAVÖK MarjıFaiz, amortisman ve vergi öncesi kâr ÷ net satışlar
- Net Kâr MarjıDönem net kârı ÷ net satışlar
- Aktif Kârlılığı (ROA)Yıllık net kâr ÷ aktif toplamı
- Özkaynak Kârlılığı (ROE)Yıllık net kâr ÷ özkaynaklar
Borç Ödeme Gücü · finansal puandaki payı %12,5
Faaliyet kârının faiz ve borç ödemelerini karşılama gücü.
- Faiz KarşılamaYıllık FAVÖK ÷ finansman giderleri
- Finansman Gideri / Net SatışFinansman giderleri ÷ net satışlar
- Borç Servis KarşılamaYıllık FAVÖK ÷ (finansman giderleri + kısa vadeli finansal borçlar)
- Banka Kredileri / Net SatışKısa ve uzun vadeli banka kredileri ÷ yıllık net satışlar
Büyüme · finansal puandaki payı %6,3
Satışların ve özkaynağın enflasyonun üstünde büyüyüp büyümediği.
- Reel Satış BüyümesiNet satışların bir önceki yıla göre büyümesi, dönemin enflasyonundan arındırılmış
- Reel Özkaynak BüyümesiÖzkaynağın bir önceki yıla göre büyümesi, dönemin enflasyonundan arındırılmış
Altman Z’’ · finansal puandaki payı %6,3
Finansal sıkıntı riskinin bileşik göstergesi.
- Altman Z’’ (gelişmekte olan piyasalar)3,25 + 6,56 × net işletme sermayesi / aktif + 3,26 × birikmiş kârlar / aktif + 6,72 × faiz ve vergi öncesi kâr / aktif + 1,05 × özkaynak / yabancı kaynaklar
Sözlük
- Altman Z’’
- Dört mali tablo oranından oluşan bileşik gösterge; gelişmekte olan piyasalar için uyarlanmış biçimi finansal puanın bir kalemidir.
- Banka Kredi Dosyası
- Bankanın kredi değerlendirmesine yardımcı dosya: model notu ve temerrüt olasılığı, notun bileşenleri, kredi komitesi kararı, mali tablolar ve evrak listesi. Bankanın kredi kararının yerine geçmez.
- FAVÖK
- Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr: faaliyet kârına dönemin amortismanı eklenerek bulunur.
- Findeks
- Kredi Kayıt Bürosu’nun kredi ve çek risk raporları; derecelendirmede bilgi kaynağıdır, notun kendisi değildir.
- Görünüm
- Kredi komitesinin notun orta vadede yönüne ilişkin görüşü: pozitif, durağan, negatif ya da izleniyor.
- Kısa vadeli not
- Uzun vadeli notun bir yıla kadar olan yükümlülükler için karşılığı (A-1+ … D).
- Kredi komitesi
- Analistin dosyasını inceleyen, dört ölçütle değerlendiren ve notu onaylayan kurul.
- Mizan
- Bir dönemdeki bütün hesapların borç ve alacak toplamlarını ve bakiyelerini gösteren liste; analizin ana veri kaynağı.
- Model notu
- Yayımlanmış yönteme göre 1000 puan üzerinden hesaplanan ve kredi komitesinin onayladığı not.
- Nakit dönüşüm süresi
- Stoğa ve alacağa bağlanan paranın ticari borçlar düşüldükten sonra kaç günde nakde döndüğü.
- Net finansal borç
- Kısa ve uzun vadeli finansal borçlardan hazır değerler ve menkul kıymetler düşülerek bulunur; eksi değer net nakit demektir.
- Nitel değerlendirme
- Sektör, ortaklık ve yönetim, kurumsal yönetim, operasyon ve finansal esneklik konularında 29 soruluk değerlendirme; notun 300 puanlık bileşeni.
- Not tavanı
- Bazı durumlarda (ör. özkaynağın eksiye düşmesi) puandan bağımsız olarak notun çıkabileceği en yüksek basamak.
- Reel büyüme
- Enflasyondan arındırılmış büyüme; satışlar ve özkaynak için hesaplanır.
- Temerrüt olasılığı
- Bir nota eşlenen, firmanın önümüzdeki on iki ayda yükümlülüklerini yerine getirememe olasılığının göstergesi.
- Yönetim Kurulu Finansal Sağlık Raporu
- Yönetim kurulu için hazırlanan rapor: bugünkü finansal durum, bütçe ve fiili, nakit akışı projeksiyonu, zayıf noktalar ve öneriler.
Kavramların ayrıntılı anlatımı, formülü ve örneği: Bilgi bankası.
